Het is einde verhaal voor Ballonfestijn Westerhaar. "De risico's zijn bij dit soort evenementen enorm. Ook gaat er gigantisch veel tijd en werk inzitten voor de organisatie, veel meer dan je van de buitenkant soms ziet. We stoppen daarom liever op ons hoogtepunt", schrijft de organisatie vandaag op Facebook.
Talloze evenementen verdwenen
Het Ballonfestijn in Westerhaar is lang niet het enige evenement dat de afgelopen jaren van de Nederlandse ballonvaartkalender is verdwenen. Sinds 2010 zijn bijvoorbeeld Ballonfiësta Meerstad (eerder Ballonfiësta Groningen), Höfteballooning in Hengevelde/Diepenheim/Goor, het TT Balloonfestival Assen, Ballonfestival Oosterhout, Ballonspekakel/Ballonfiësta Zwolle, Ballonfestijn Hasselt, Ballons boven 't Loo Apeldoorn, Breda Ballonfiësta en Eindhoven Ballooning ter ziele gegaan.
Het fenomeen beperkt zich niet tot Nederland: zo is het in België afgelopen met de Ballonhappening in Waregem en de Meetjeslandse Ballonmeeting in Eeklo (die laatste is wel in kleine vorm voortgezet in Deinze). Duitsland moet het Mosel Ballonfestival in Trier al een tijdje missen en in Frankrijk is zelfs de Lorraine Mondial Air Balloons in Metz verleden tijd.
Ook de ballonfestivals die er nog wel zijn, hebben met het einde geflirt. Ballonfiësta Barneveld kreeg dit jaar ternauwernood een vergunning, Twente Ballooning ging terug van vier na drie dagen, de Friese Ballonfeesten in Joure zijn meerdere keren van de ondergang gered en het Ballonfestival in Grave verdween zelfs al enkele jaren van de agenda. En de vraag die ballonvarend Europa al een tijdje bezighoudt: komt de Warsteiner Internationale Montgolfiade nog wel terug?
Wat ligt hieraan ten grondslag?
Dat ballonvaartevenementen het zo lastig hebben, heeft meerdere redenen. Uiteindelijk is veel terug te voeren op 'geld'. Van vergunningsaanvragen tot het boeken van Special Shapes en van beveiliging tot gas; het organiseren van een ballonfestival is een dure aangelegenheid. En de kosten lopen ieder jaar alleen maar verder op.
Deze kosten moeten gedekt worden door de verkoop van ballontickets, inkomsten uit de verkoop van eten en drinken (bij sommige evenementen), de inbreng van sponsoren en, als het meezit, subsidies van lokale overheden.
Waarom is een positief resultaat boeken dan moeilijker?
Dit heeft enerzijds te maken met het oplopen van de kosten en anderzijds met het teruglopen van de inkomsten. Laten we eerst de kosten bekijken. Festivalorganisaties moeten aan steeds meer regels voldoen om een evenement te mogen organiseren. Zo zijn er nu in veel gevallen natuurtoetsen nodig en moeten er aanvullende veiligheidsmaatregelen worden getroffen. De organisaties draaien op voor de kosten. Bovendien is de prijs voor veel grondstoffen gestegen, waardoor leveranciers hogere prijzen in rekening brengen voor hun producten.
En dan zijn er nog ballonnen zelf. De gasprijs is inmiddels al zo ver opgelopen dat veel evenementen het gas voor de deelnemers niet meer kunnen vergoeden, daar draaien piloten dus zelf voor op. Bovendien zijn er momenteel veel minder Special Shapes dan een jaar of 15 geleden. Het laten maken van een Shape is simpelweg duurder geworden. Die investering moet wel terugverdiend worden, met als gevolg: een hogere vraagprijs voor evenementen. Kleinere festivals zijn daardoor nauwelijks nog in staat om überhaupt Special Shapes vast te leggen.
Hoe zit het dan met de inkomsten?
Een belangrijke inkomstenbron voor ballonevenementen is de verkoop van ballonvaarttickets, al dan niet via een sponsorpakket. Om een evenement kostendekkend te houden, zijn festivalorganisatoren genoodzaakt om die tickets aardig prijzig in de markt te zetten. Zo hanteerde de Friese Ballonfeesten een ticketprijs van 225 euro per persoon, en dat is redelijk in lijn met de tarieven die andere festivalorganisatoren aanhouden.
Voor ballonvaarders is meedoen aan een ballonfestival niet aantrekkelijk. Hoewel festivalorganisatoren een aanzienlijk deel van de ticketprijs doorgeven aan de ballonvaarders, is dat bedrag nog altijd lager dan wat ze normaal gesproken ontvangen bij het maken van een 'gewone' ballonvaart buiten een festival om. Bovendien moeten ballonvaarders meestal inschrijfgeld betalen en gas- en transportkosten worden in de regel alleen maar vergoed bij Special Shapes. Daar komt nog eens bij dat het aantal passagiers over de hele sector gezien terugloopt, en dat is ook bij ballonfestivals te merken.
De inbreng van sponsoren is ook een lastig verhaal. Bedrijven hebben last van een verslechterd ondernemersklimaat, en dan is sponsoring een makkelijke post om op te besparen.
En dan is er ook nog het weer?
Ja, een ballonvaartevenement heeft vaak al een wankele basis bij mooi weer. Mocht het weer tegenzitten, dan is het nog lastiger om uit de rode cijfers te blijven. Slecht weer betekent ten slotte minder publiek (en daarmee minder geld van het publiek) en meer gedoe (en meer kosten) om de verkochte ballonvaarten naar een ander moment te verplaatsen.
En dan te bedenken dat het weer steeds extremer wordt en dat de kans op minder gunstig ballonweer daardoor ook toeneemt.
Dit klinkt allemaal heel zorgwekkend. Blijven er de komende jaren überhaupt nog ballonfestivals over?
Duidelijk is dat het organiseren van een ballonevenement steeds lastiger wordt. Maar het kan zeker nog wel, en de ballonvaartwereld kan daar een belangrijke bijdrage aan leveren.
- Ballonvaarders moeten evenementen zien als de motoren van het promoten van de ballonvaart
Hoeveel mensen zijn er niet enthousiast geworden van het gezicht van tientallen ballonnen bij elkaar, met daartussen vele ballonnen in speciale vormen? Een ballon in de lucht zal altijd blijven trekken, maar tientallen ballonnen in de lucht; dat fascineert pas echt. Het is belangrijk dat ballonvaarders festivals daarom gaan zien als promotor van het ballonvaren in het algemeen.
Doe daarom mee aan evenementen en aanvaard dat je veel minder zult verdienen als bij een 'normale' ballonvaart. Wees als Special Shape-piloot schappelijk in je prijsbepaling en zie een ballonevenement als een gezellige samenkomst van collega's, maak er een feestje van. En nog beter: bied organisatoren een helpende hand door mee te denken bij je lokale festival. Jouw kennis of netwerk kan net het verschil maken. - Het bedrijfsleven moet zich bewust worden van de kansen die ballonevenementen bieden
Een ballonevenement trekt mensen naar een plaats. Daar profiteert de lokale middenstand van. Bedrijven moeten zich veel meer bewust zijn dat evenementen ook voor hen een impuls zijn. Organisatoren zouden het beste nog meer het bedrijven in gesprek gaan over het versterken van de onderlinge banden. Een verlies van een evenement brengt ontegenzeggelijk een legere winkelstraat en legere hotels. En ballonvaren biedt een ideale kans om te netwerken op grote hoogte. - Lokale overheden moeten ballonevenementen koesteren als symbool voor die plaats
Ieder dorp heeft wel een muziekfestival, maar plaatsen waar ballonevenementen plaatsvinden, zijn schaars. Luchtballonnen zijn een vredig symbool en verbinden mensen. Waarom zou je dat als gemeente of provincie niet uit willen dragen? Help organisatoren bij moeilijkheden en pas in de vergunningverlening de menselijke maat toe. Want nee, niemand wil dat een broedende vogel schrikt of een zeldzame worm wordt verstoord, ook ballonvaarders niet, maar houd wel de proportionaliteit in het oog. Want het kan niet zo zijn dat één boom of één kever of één aan een verkeerd persoon gegeven biertje ervoor zorgt dat het plezier van duizenden mensen wordt afgenomen.
Reactie plaatsen
Reacties